Zarys  historii parafii Opatrzności Bożej w Tucholi Rudzkim Moście

Pierwsza wzmianka o Tucholi pochodzi ze źródeł z 1287 r. z czasów panowania książąt pomorskich. W końcu XII w. Tuchola należała do potężnego rodu magnackiego Święców, którzy na przełomie XIII i XIV w. wznieśli tu zamek. Po 1309 r. Święcowie kierowani niechęcią do W. Łokietka sprzedali ją Krzyżakom. Odtąd aż do 1454 r. miasto stanowiło siedzibę komturii, a potem polskiego starostwa niegrodowego. W 1346 r. Tuchola otrzymała prawa miejskie z rąk Krzyżaków.


W czasach Rzeczypospolitej funkcję starostów pełnili m.in.: Konstancja-druga żona Zygmunta III Wazy, książę Albrecht Radziwiłł, Maria Ludwika, Jan Sobieski, Michał Wiśniowiecki, a także poeta - Jan Andrzej Morsztyn.   Miasto wydało wielu światłych ludzi, min. prawnika -Jana Tucholczyka, pierwszego polskiego archeologa- Jacka Pruszcza i Bartłomieja Nowodworskiego - dworzanina St. Batorego i Zygmunta III Wazy, fundatora Collegium św. Anny przy Akademii Krakowskiej.

Tuchola- położona jest nad strugą Kicz - prawym dopływem Brdy.  Wywodzi się z leśnej osady targowej przekształconej następnie w miasto na polskim prawie zwyczajowym. Nie jest więc wykluczone, że powstał tu kościół związany ze starą osadą. Przestrzennie mógł przylegać do miasta, w rzeczywistości został włączony do miasta z chwilą wybudowania murów miejskich. Za takim faktem zdają się przemawiać nazwy ulic, jak np.: Staromiejska i Starofarna.


W późniejszym okresie wybudowano inne kościoły poza głównym  św. Bartłomieja - św. Elżbiety, św. Jakuba i św. Ducha. Parafia jednak była zawsze jedna. Obecny kościół pw. Bożego Ciała został wybudowany pod przewodnictwem ks. proboszcza Konstantego Krefta i konsekrowany w 1946 r.

Drugą parafię, która mieści się w granicach osiedla Rudzkiego Mostu utworzono              l.  maja 1990 r.

Rudzki Most był wioską powstałą w latach sześćdziesiątych XIX wieku i leży nad rzeką Brdą. Wieś dzieliła się na Rudzki Most Miejski { na prawym brzegu Brdy ) , gdzie obok kilku zabudowań była karczma, oraz Rudzki Most Królewski, w którym znajdował się tartak i młyn parowy.

Lasy w Rudzkim Moście były miejscem masowych zbrodni hitlerowskich w październiku i listopadzie 1939 r. Z pięciu zbiorowych mogił ekshumowano 227 zwłok. Obecnie w miejscu masowej kaźni stoi pomnik, który odsłonięto 06.09.1986 roku, a następnego dnia poświęcono. Od tego roku w pierwszą niedzielę września odbywają się przed pomnikiem uroczystości żałobne, pod patronatem nowo utworzonej parafii pw. Opatrzności Bożej w Tucholi Rudzkim Moście.

O utworzenie nowej parafii na terenie Rudzkiego Mostu zabiegał już w 1986 roku ś.p. proboszcz parafii Bożego Ciała - ks. kanonik Kazimierz Janiszewski. Ostatecznie, za sugestią proboszcza parafii Bożego Ciała w Tucholi - ks.prałata Jana Lichosyta dokonano podziału parafii.

Parafia rzymskokatolicka w Tucholi -Rudzkim Moście została ustanowiona dekretem ks. bpa Ordynariusza Diecezji Chełmińskiej Mariana Przykuckiego dnia l maja 1990 r.  i  otrzymała tytuł " Opatrzności Bożej ".

Utworzono ją z części parafii macierzystej pw. Bożego Ciała w Tucholi, tj. osiedla Rudzki Most, oddalonej około 3 km od kościoła macierzystego.  Granica między parafiami przebiega wzdłuż ul. Towarowej i ul. Przemysłowej oraz przejazdem kolejowym i naturalną ścianą lasu.

Do nowej parafii należą przyległe wioski : Rudzki Młyn, Międzylesie, Świt oraz  zabudowania pod Cekcyn. Obecnie do parafii należy około 150 domów jednorodzinnych, w których zamieszkuje 936 osób.   W najbliższym czasie mają powstać nowe zabudowania ,pod które przeznaczono następnych 360 działek budowlanych.

Utworzona nowa parafia pw. Opatrzności Bożej otrzymała pod zabudowę ziemię o pow. 6506 m2, którą stanowią 13 działek szeregowego zabudowania jednorodzinnego. Fakt ten odnotowano w księgach wieczystych 27 czerwca 1991 r.

Uroczystego poświęcenia placu oraz Krzyża Misyjnego wykonanego z  litego  drewna dokonał 5 maja 1990 r. Ksiądz Biskup Ordynariusz Diecezji Chełmińskiej  Marian Przykucki. Od tego dnia odprawiane są msze święte i nabożeństwa.  Początkowa działalność parafii miała charakter pracy misyjnej ( kaplica pod wiatą oraz ławki " pod chmurką ").

Pierwszą sumę odpustową 22 lipca 1990 r. celebrował ówczesny proboszcz parafii cekcyńskiej - ks. Andrzej Jarzębowski, a homilię wygłosił ks. Stefan Graś. W pięknych słowach podniósł na duchu nową parafię mówiąc "czuję się jak na misji i wierzę, że już niedługo staniecie w nowej świątyni .."  budowanej waszymi rękami .

Tak też się stało. Dzięki serdeczności i ofiarnej pracy parafian w kilka miesięcy później tymczasowy kościół i plebania były prawie  zakończone.  Szkic obiektów sakralnych wykonał obecny proboszcz parafii - ks. Wiesław Herold, który jako projekt został zaakceptowany i zatwierdzony do realizacji przez architekta z Chojnic - inż. Alojzego Erdmańczyka.

Poświęcenia tymczasowego kościoła z plebanią oraz Krzyża na cmentarzu komunalnym (który powierzono pieczy duchowej parafii) dokonał  14 kwietnia 1991 r. - były Ordynariusz Diecezji Chełmińskiej- ks.bp Marian Przykucki wraz z przedstawicielami Kurii Pelplińskiej (nie żyjącym już Ks.Infułatem - Romanem Górskim, kanclerzem Kurii Biskupiej - ks.Wojciechem Kasyną, ekonomem diecezjalnym- ks. Stanisławem Gruntem, prof. muzykologii ks. Edwardem Hinzem oraz księżmi dekanatu tucholskiego z dziekanem ks. Tadeuszem Koseckim).

Ks. Biskup Marian Przykucki przypomniał w kazaniu ile wysiłku, serca i poświęcenia włożyli parafianie w budowę dzieła bożego w słowach "...  spotykamy się w tym radosnym dniu, by podziękować Bogu  za tę  budowaną  dla dobra Bożej sprawy świątynię. Jestem pełen uznania i podziwu, księże proboszczu, dla Twojej pięknej pracy, energii, zapału  i poświęcenia. Dlatego tu przybywam i cieszę się całym sercem, że mogę poświęcić Dom Boży i całą tak wspaniale zjednoczoną wspólnotę parafialną.  Ta właśnie wspólnota raz jeszcze się ujawniła, że każdą  swą cząstką  chce służyć Panu Bogu... Tu właśnie trzeba było miejsca świętego, bo od pobliskiej Tucholi dzieli Was las, a jednocześnie macie tu swojego duszpasterza, który będzie Wam przewodził we wszystkich  sprawach budowy i doskonalenia tego, czego dokonaliście. "

Ostatnie słowa parafianie odebrali dosłownie. To co zostało zbudowane jest ciągle udoskonalane.  Dobudowano wieżę z potężnym krzyżem ( w nocy oświetlonym ), wewnątrz kościoła ułożono marmurową mozaikę, wstawiono piękny konfesjonał, rozwieszono stacje Drogi Krzyżowej, zainstalowano elektryczne dzwony, dobudowano kruchtę - przedsionek, założono centralne ogrzewanie.

Tymczasowy kościół stał się świątynią w pełnym tego słowa znaczeniu. Pomimo trudnej sytuacji finansowej parafian ( budowa własnych domów, spłacanie kredytów bankowych ) wybudowano Dom Przedpogrzebowy z chłodnią i zapleczem gospodarczym w dolnej części, oraz Kaplicą Pożegnania w części górnej. Budowa i roboty wykończeniowe prowadzone były systemem gospodarczym. We własnym zakresie produkowano materiały budowlane tj. pustaki i kręgi studzienne.

27 października 1996 r. odbyło się uroczyste otwarcie Domu Przedpogrzebowego i poświęcenie  przez  J. E. ks. Bpa  Ordynariusz Diecezji Pelplińskiej -prof. dr hab.  Jan Bernarda  Szlagę.

Słowa uznania za ciężka pracę i poświęcenie należą się przede wszystkim  pod  adresem  następujących  osób:

-          projekt, nadzór i kierowanie budową  -  mgr inż. Janinina Grzmiel

-          ekipa murarska  - Janusz i Franciszek Turzyński, Józef Jaruszewski, Mieczysław  Donarski oraz  Roman Mischke

-          ekipa instalacji elektrycznej      -  Antoni Matuszewski i Józef  Kłosowski

-          ekipa stolarzy i cieśli     -  Jan Kolc,  Jan Jankowski i Franciszkowi Guz

-          ekipa  dekarzy - Leon Śledź  i Bogdan  Zieliński

-          ekipa  malarzy  - Bogdan i Krzysztof Zawiszewski

-          transport  -  Mieczysław Szweda

-          studniarze - Jan Śledź  i  synowie Janusz z Grzegorzem

-          kamieniarze - Kazimierz  Zawiszewski  z bratem

-          zaopatrzenie  w  drewno -  Mirek  i  Stanisław  Matuszakowie  z  rodziną

Na podziękowanie zasługuje jeszcze wielu parafian, ale nie sposób wszystkich wymienić po imieniu, bo byłaby to niekończąca się lista.

Szczególne  wyrazy  podziękowania  należą  się  nade wszystko tym,  którzy okazywali bezinteresowną  pomoc na każdą  na każdą chwilę prac budowlanych, do których należą nade wszystko:

Marian  Turzyński,  Antoni  Drejasz,  Stanisław  Matuszak,  Józef  Główczewski  i  Bogumił  Kożuch.

Kościół z plebanią oraz inne obiekty sakralne swoją skromną,  choć piękną architekturą, wrosły  się  już  na stałe w pejzaż Rudzkiego Mostu na chwałę Bożą i pożytek człowiekowi.

Ks. Wiesław  Herold - proboszcz  parafii